Đồ mới mua về có nên giặt không và cách giặt sạch không ra màu

Cảm giác hào hứng khi sở hữu một bộ trang phục mới thường đi kèm với mong muốn được diện ngay lập tức để đi làm, đi chơi hay gặp gỡ bạn bè. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài bóng bẩy, phẳng phiu của những chiếc áo thun, quần jean hay váy đầm mới xuất xưởng là cả một quy trình xử lý hóa chất công nghiệp phức tạp và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây kích ứng da. Việc khoác trực tiếp lớp vải chưa qua xử lý làm sạch lên cơ thể có thể gây ra những phản ứng sinh học không mong muốn trên làn da nhạy cảm.

Có nên giặt đồ mới mua về hay không

Nhiều người thường bỏ qua bước giặt giũ ban đầu vì cho rằng quần áo mới mua từ cửa hàng trông rất sạch sẽ và thơm tho. Thực tế, sợi vải trong quá trình dệt, nhuộm và hoàn thiện sản phẩm phải tiếp xúc với hàng loạt chất hóa học khác nhau như chất chống nhăn, chất giữ nếp định hình form dáng, thuốc nhuộm dư thừa. Các thử nghiệm độc lập đã chỉ ra rằng nồng độ formaldehyt tự do tích tụ trên bề mặt vải mới có khả năng kích hoạt phản ứng viêm da tiếp xúc mạnh mẽ, nhất là trong điều kiện thời tiết nóng ẩm tại Việt Nam khi mồ hôi làm tăng độ hòa tan của hóa chất và tạo điều kiện cho chúng thẩm thấu nhanh qua biểu bì.

Bên cạnh yếu tố hóa chất, khía cạnh vệ sinh dịch tễ cũng là nguyên nhân khiến chúng ta cần thay đổi thói quen mặc ngay đồ mới. Trước khi đến tay người tiêu dùng cuối cùng, một sản phẩm may mặc đã trải qua chuỗi cung ứng kéo dài từ nhà máy sản xuất, đơn vị vận chuyển, kho bãi trung chuyển cho đến sào treo trưng bày tại showroom. Suốt hành trình này, sản phẩm liên tục tiếp xúc với bụi bẩn, vi khuẩn, nấm mốc và đặc biệt là mồ hôi cũng như tế bào chết từ hàng chục khách hàng thử đồ trước đó. Do đó, việc giặt sạch quần áo mới trước khi mặc không đơn thuần là giữ vệ sinh bề mặt mà là biện pháp phòng ngừa nhiễm khuẩn da liễu cần thiết cho mọi thành viên trong gia đình.

Nhìn từ góc độ sinh học, da người có một lớp màng bảo vệ hydrolipid mỏng có tính axit nhẹ, giúp ngăn chặn sự xâm nhập của vi khuẩn có hại. Khi tiếp xúc trực tiếp với lượng hóa chất nhuộm thừa hoặc bụi bẩn công nghiệp từ trang phục chưa giặt, lớp màng bảo vệ tự nhiên này dễ bị phá vỡ cấu trúc pH cân bằng, dẫn đến tình trạng ngứa ngáy, nổi mẩn đỏ, thậm chí là viêm nang lông nghiêm trọng ở những vùng da có nếp gấp hoặc tiết nhiều mồ hôi. Vì thế, việc xử lý giặt nước lần đầu tiên đóng vai trò như một bộ lọc an toàn, loại bỏ hoàn toàn các liên kết hóa chất lỏng lẻo bám trên bề mặt sợi vải và bảo vệ sức khỏe hệ da liễu của bạn một cách tối ưu.

Lợi ích của thói quen giặt quần áo mới mua

Lợi ích thiết thực nhất của việc duy trì thói quen giặt đồ mới chính là loại bỏ triệt để hóa chất xử lý dệt may dư thừa, đặc biệt là các hợp chất chống nhăn chứa formaldehyde và chất phân tán thuốc nhuộm azo. Trong ngành dệt may hiện đại, các chất định hình này được sử dụng phổ biến để giữ cho phom dáng quần áo luôn đứng form, phẳng phiu suốt quá trình lưu kho dài ngày. Tuy nhiên, các liên kết hóa học này rất kém bền vững dưới tác động của nhiệt độ cơ thể và mồ hôi, dẫn đến việc giải phóng các gốc tự do trực tiếp lên bề mặt da khi mặc, gây kích ứng đỏ rát hoặc dị ứng đường hô hấp đối với người nhạy cảm.

Giặt đồ mới còn giúp loại bỏ lượng bụi mịn bám sâu trong cấu trúc sợi vải phát sinh từ quá trình cắt may công nghiệp và đóng gói thành phẩm. Lớp bụi mịn này thường chứa xơ vải li ti, mạt bụi kho bãi và các tạp chất hữu cơ lơ lửng trong không khí của các nhà xưởng quy mô lớn. Khi giặt sạch với nước ấm hoặc nước giặt nhẹ nhàng, lực ly tâm của lồng giặt kết hợp với sức căng bề mặt của nước sẽ đẩy các hạt bụi siêu nhỏ này ra khỏi cấu trúc dệt, trả lại độ thông thoáng tự nhiên cho từng thớ vải để tối ưu khả năng thấm hút mồ hôi khi sử dụng.

Hơn thế nữa, việc giặt đồ mới lần đầu là cơ hội để định hình lại cấu trúc co giãn của vải thun cotton hoặc vải sợi tự nhiên sau một thời gian bị kéo căng cơ học trên các máy dệt công nghiệp công suất lớn. Nước ấm kết hợp với nước xả vải dịu nhẹ giúp các sợi vải được thư giãn, co rút về kích thước tự nhiên và trở nên mềm mại hơn rất nhiều so với độ thô cứng ban đầu khi mới bóc mác. Qua các khảo sát thực tế, đội ngũ biên tập VHouse nhận thấy quần áo được giặt sạch trước khi mặc có độ bền sợi cao hơn, hạn chế tối đa hiện tượng xù lông hoặc co rút đột ngột sau những lần giặt tiếp theo.

Hướng dẫn cách giặt quần áo mới từ vải thông thường

Đối với các loại vải mặc thường ngày như thun cotton, polyester hoặc vải thô sợi hỗn hợp, quy trình giặt lần đầu cần tập trung vào việc bảo vệ độ bền liên kết của cấu trúc sợi dệt. Trong lần giặt đầu tiên, bạn nên sử dụng nước lạnh hoàn toàn để hạn chế sự giãn nở đột ngột của sợi vải, đồng thời hòa tan một lượng nhỏ giấm trắng hoặc muối ăn vào nước ngâm khoảng ba mươi phút trước khi tiến hành giặt sạch. Hỗn hợp axit nhẹ trong giấm có tác dụng cố định hạt màu nhuộm sâu vào lõi sợi cellulose, ngăn ngừa hiện tượng phai màu loang lổ ra các trang phục khác cùng giặt chung trong máy.

Cơ chế giữ màu của giấm và muối ăn dựa trên nguyên lý trung hòa ion hóa học của chất nhuộm trong môi trường nước. Thuốc nhuộm hoạt tính dùng cho vải cotton thường mang điện tích âm, trong khi giấm trắng tạo ra môi trường axit nhẹ giúp tăng cường liên kết ion giữa thuốc nhuộm và nhóm hydroxyl trên sợi cotton, giúp các phân tử màu bám chặt hơn vào cấu trúc vải. Quá trình ngâm này đồng thời cũng trung hòa bớt lượng kiềm dư thừa từ quy trình tẩy nhuộm công nghiệp trước đó, giúp vải đạt được độ pH trung tính thân thiện với làn da người mặc.

Khi phơi quần áo làm từ chất liệu thông thường, bạn cần lộn trái toàn bộ bề mặt sản phẩm để tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp làm đứt gãy liên kết polymer của sợi vải và oxy hóa hạt màu nhuộm. Việc phơi đồ ở nơi thoáng gió, có bóng râm mát sẽ giữ cho sợi cotton không bị khô cứng hay co rút nhiệt quá mức, duy trì phom dáng chuẩn của trang phục như lúc mới mua. Ngoài ra, bạn nên sử dụng móc phơi có kích cỡ vừa vặn với vai áo để tránh làm biến dạng hoặc chảy xệ vùng cổ và vai của những chất liệu thun mềm mại.

Bí quyết xử lý và giặt quần áo mới từ vải bò jean

Chất liệu denim hay vải bò luôn nổi tiếng với lượng hạt màu nhuộm chàm dư thừa bám dày đặc trên bề mặt vải sau công đoạn nhuộm công nghiệp. Để bảo vệ màu xanh đặc trưng của quần jean mới mua, phương pháp tối ưu nhất là cho chiếc quần vào ngăn đá tủ lạnh trong khoảng thời gian từ sáu đến tám tiếng trước khi giặt lần đầu. Nhiệt độ cực thấp của ngăn đá có tác dụng khóa chặt các hạt màu chàm lỏng lẻo, giảm thiểu tốc độ bay hơi của hơi ẩm tự nhiên trong sợi denim, giúp cấu trúc vải ổn định và hạn chế tối đa tình trạng ra màu đen hoặc xanh đậm khi giặt nước.

Nguyên lý của phương pháp đông lạnh này dựa trên sự co rút vật lý của các sợi bông thô cấu thành nên vải denim dưới tác động của nhiệt độ âm sâu. Khi sợi bông co lại, các khoảng trống chứa hạt thuốc nhuộm chưa kịp liên kết sâu sẽ bị ép chặt và giữ lại trong cấu trúc dệt, ngăn cản chúng hòa tan vào phân tử nước khi giặt. Sau khi lấy quần ra khỏi tủ lạnh, bạn chỉ cần ngâm quần với nước muối pha loãng trong hai tiếng rồi xả lại bằng nước sạch mà không cần dùng đến bột giặt có tính tẩy cao trong lần giặt đầu tiên này.

Khi bước vào quy trình giặt nước cho quần jean mới, bạn tuyệt đối không được sử dụng máy sấy nhiệt hoặc nước nóng vì nhiệt độ cao sẽ phá hủy cấu trúc thun co giãn pha trộn trong vải denim, làm quần nhanh chóng bị mất phom dáng ban đầu. Việc phơi quần jean cũng cần lưu ý lộn trái mặt trong và treo bằng kẹp ở cạp quần để giữ dáng ống thẳng, tránh hiện tượng nhăn nhúm hoặc co rút ở các đường chỉ may gân nổi dọc thân quần.

Cách chăm sóc quần áo mới từ chất liệu len và sợi bông

Sợi len tự nhiên và sợi bông cao cấp là những chất liệu cực kỳ nhạy cảm với ma sát cơ học cũng như các chất tẩy rửa có tính kiềm mạnh. Đối với trang phục bằng len mới mua, việc giặt bằng tay nhẹ nhàng trong chậu nước lạnh cùng dầu gội đầu hoặc sữa tắm trẻ em là giải pháp an toàn hàng đầu để bảo vệ lớp màng keratin tự nhiên của sợi len. Bạn tuyệt đối không vò vắt mạnh tay hay xoắn vặn áo len vì hành động này sẽ kéo giãn cấu trúc dệt đàn hồi, khiến các thớ len bị biến dạng chảy xệ và xù lông mất thẩm mỹ.

Cơ chế xơ hóa và xù lông của sợi len xảy ra khi các lớp vảy biểu bì trên bề mặt sợi len bị mở ra do tác động của nhiệt độ nước nóng hoặc độ pH kiềm từ bột giặt thông thường. Khi các vảy này mở ra, chúng dễ dàng móc vào nhau dưới ma sát vật lý của quá trình giặt, tạo thành những hạt vón xơ cứng trên bề mặt vải mà chúng ta hay gọi là hiện tượng xù lông. Việc sử dụng dầu gội đầu có độ pH trung tính từ 5.5 đến 6.0 sẽ giúp các lớp vảy biểu bì sợi len luôn khép chặt, giữ cho bề mặt len luôn trơn nhẵn, mềm mại và giữ ấm tốt sau khi phơi khô.

Để phơi khô đồ len mà không làm mất phom dáng ban đầu, bạn không nên treo trực tiếp lên móc áo truyền thống vì sức nặng của nước tích tụ ở gấu áo sẽ kéo giãn phần vai và cổ áo rất nhanh. Thay vào đó, hãy trải phẳng chiếc áo len lên một chiếc khăn bông khô sạch để thấm hút bớt nước dư thừa, sau đó đặt áo nằm ngang trên một giá phơi lưới chuyên dụng ở nơi thoáng mát và tránh hoàn toàn ánh nắng mặt trời trực tiếp để đảm bảo sợi len khô tự nhiên mà vẫn giữ nguyên kích thước ban đầu.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao quần jean mới mua lại tỏa ra mùi hôi hóa chất nồng nặc và cách xử lý thế nào? Mùi hôi đặc trưng trên quần jean mới xuất phát từ hợp chất lưu huỳnh dùng để nhuộm màu và chất chống nấm mốc công nghiệp trong quá trình lưu kho dài hạn. Để khử triệt để mùi này, bạn hãy ngâm quần jean mới vào hỗn hợp nước ấm pha loãng với baking soda trong khoảng một tiếng trước khi xả sạch bằng nước mát và phơi ở nơi lộng gió.

• Có nên dùng nước xả vải ngay trong lần giặt quần áo mới mua đầu tiên không? Trong lần giặt đầu tiên, bạn nên hạn chế dùng nước xả vải đậm đặc vì lớp màng silicon bảo vệ sợi vải trong nước xả có thể khóa chặt lượng hóa chất nhuộm thừa chưa kịp thoát ra ngoài, làm giảm khả năng thấm hút mồ hôi của vải. Bạn hãy đợi đến lần giặt thứ hai hoặc thứ ba khi hóa chất công nghiệp đã được xả sạch hoàn toàn rồi mới sử dụng nước xả vải để làm mềm.

• Làm thế nào để nhận biết một món đồ mới mua có bị ra màu nhiều khi giặt hay không? Bạn có thể thực hiện bài kiểm tra nhỏ bằng cách thấm ướt một góc nhỏ ẩn bên trong của gấu áo hoặc đường may bằng nước ấm, sau đó dùng một miếng vải trắng sạch áp chặt vào đó trong khoảng ba mươi giây. Nếu màu nhuộm lem sang miếng vải trắng thì trang phục đó chắc chắn sẽ bị ra màu rất nhiều và bạn bắt buộc phải giặt riêng biệt với các quần áo khác trong những lần giặt đầu.

Khám phá

Chăm sóc da mụn: Những việc nên và không nên làm mỗi ngày

Lãi suất vay ngân hàng mới nhất và cách so sánh khi mua nhà

Màu sơn nhà mệnh Hỏa: gợi ý phối màu hợp không gian sống

1989 hợp màu gì? 5 cách phối đồ nâng tầm phong cách

Màu sơn nhà mệnh Thủy: cách chọn phối màu hợp phong thủy